21 mei heb ik deelgenomen aan het Jaarsymposium Depressie 2026 van Benecke. Gelukkig wordt nu in artsen bij- en nascholing de levensloop meer meegenomen en zijn er ook sprekers in dit vakgebied die Erik Erikson aanhalen. Bij ons (ontwikkelings)psychologen zit die in de basis opleiding. Wij leren om altijd vanuit stoornisdenken en ontwikkelingspsychologie en de normale ontwikkeling te denken en te meten. Ik zou niet weten hoe iets over psychopathologie te zeggen als ik niet de normale ontwikkeling daarin meeneem en betrek.

De opmerkingen over metingen (doen we dat nu? Gaan we dan alleen nog maar lijstjes voorleggen?) vond ik bijzonder want als je CGT doet, doe je veel metingen. Bij de uitvoer van het protocol en als T1, T2, T3, etc. Meten vervangt niet het gesprek en de interactie met je patiënt: het vult aan en objectiveert. Als CGT en tevens psychotherapeut doe je en-en. Ik merk dat ik moeite heb met het brengen van klachtgerichte behandeling en persoonsgericht behandeling als 2 verschillende en bijna elkaar uitsluitende zaken. Ik denk dat we niet in of moeten denken maar in en. Vanuit mijn discipline en specialisten opleiding werk ik al 25 jaar klachtgericht maar tegelijkertijd ook persoons- en systeemgericht. Een ervaringsdeskundige vertelde een verhaal over herstel wat feitelijk over cognitieve gedragstherapie (CGT) ging: functie analyse en betekenisanalyse maken en bekrachtigers en in stand houdende factoren in kaart brengen en kijken naar samenhang tussen gebeurtenis, gedachten en gevoel en waar gevoelens eigenlijk voor staan en daarmee aan de slag gaan. Emoties zijn signaaldragers dat er belangen en wensen in het geding zijn. Dan gaat het over de holistische theorie, de casusconceptualisatie die je in een cgt behandeling bij aanvang maakt en waarin je topografische analyses (5G’modellen) en uitkomsten van de voormeting meeneemt. Past en hoort allemaal bij CGT, een van de eerste keus behandelingen in de zorgstandaard depressie. Het verbaast mij eigenlijk dat groot deel van het publiek gisteren reageert alsof dit heel nieuw is. Wat doen deze collega’s dan als zij CGT inzetten?

Blij met het adresseren van de overlap tussen depressie en angst in dit symposium. In CGT - holistische theorie en je analyses ga je ook na welke problematiek er eerst was en die antwoorden neem je mee in je eerste behandelfocus. Over transdiagnostische factoren werd gezegd: je hebt stemming en “dan ga je als je transdiagnostisch werkt bv CGT-I doen”. Dit is volgens mij niet hoe transdiagnostisch werken bedoeld is. In dit voorbeeld zitten stemming- en slaapproblemen waarschijnlijk allemaal in de staartproblematiek (HT: kop - midden - staart): dan kies je hiermee een andere behandelfocus. Transdiagnostisch werken betekent volgens mij dan dat je bijvoorbeeld emotieregulatie en coping (midden) aanpakt en monitort en meet wat die interventie doet met as I stoornissen en dat je reden cq onderbouwing hebt om te verwachten dat de As I problematiek hierdoor vermindert.